CMMi - Capability Maturity Model Integration

Herkomst van het model

CMMi is de afkorting van Capability Maturity Model Integration. De naam bevat de term ‘integratie’ (Integration). Dit is gedaan omdat CMMi een raamwerk is, bestaande uit een aantal organisatievolwassenheidsmodellen. Deze beschrijven gezamenlijk de benodigde bekwaamheden voor het organisatiebreed ontwikkelen, aankopen en onderhouden van producten en diensten.
De ontwikkeling van CMMi is gesponsord door de U.S. Department of Defense (DoD). In samenwerking met verschillende publieke en private organisaties heeft het Software Engineering Institute (SEI) van de Carnegie Mellon Universiteit het CMMi-raamwerk vormgegeven. Deze vorm bestaat uit geïntegreerde CMM-modellen, een assessmentmethode en ondersteunende producten / hulpmiddelen. Sinds 1987 bestaan er al Capability Maturity-modellen voor veel disciplines, zoals systems engineering, software engineering, software acquisition, work force management and development, en geïntegreerde product- en procesontwikkeling. CMMi is ontstaan met het doel eenheid aan te brengen in deze CMM-modellen. CMMi-versie 1.2 is de meest actuele versie, uitgebracht in 2006.
 

Kern van het model

Capability Maturity Model® Integration (CMMi®) is een procesverbeterraamwerk. CMMi beschrijft welke proceselementen ingericht moeten zijn bij elk van de volwassenheidsniveaus. CMMi bestaat uit drie onderdelen:

1. CMMi voor Development (CMMi-DEV)-versie 1.2 is uitgebracht in augustus 2006. CMMi-DEV behandelt het ontwikkelproces voor producten en diensten.
2. CMMi voor Services (CMMi-SVC)- versie 1.2 is uitgebracht in februari 2009. CMMi-SVC behandelt richtlijnen aan dienstverleners voor het realiseren, managen en leveren van diensten.
3. CMMi voor Acquisitie (CMMi-ACQ)-versie 1.2 is uitgebracht in november 2007. Dit model behandelt supply chain management, acquisitie, en outsourcingprocessen, zowel in de publieke als in de private sector.

De modellen zijn beschreven in drie documenten. Deze documenten zijn vrij verkrijgbaar via de website van het SEI.
CMMi-certificering is niet mogelijk op organisatieniveau. Wel kan een CMMi-niveau (van 1 tot en met 5) toegekend worden aan de organisatie. Dit CMMi-niveau wordt toegekend na een uitvoerig assessmentproces (of in CMMi-termen, een ‘appraisal’-proces). Hiervoor is de standaardmethode voor CMMi-assessment beschikbaar. Deze wordt de Standard CMMi Appraisal Method for Process Improvement (SCAMPISM) genoemd.
De combinatie van de drie CMMi-modellen in combinatie met de assessmentaanpak vormen samen de basis van CMMi.
 

Uitgangspunten van het model

De vooronderstellingen van de CMMi-aanpak zijn:

• De kwaliteit van een organisatie wordt in hoge mate beïnvloed door de processen, waarlangs acquisitie, dienstverlening en ontwikkeling plaatsvinden.
• Procesverbetering verhoogt de kwaliteit van producten en diensten wanneer het wordt toegepast door organisaties. Procesverbeterdoelstellingen zijn daarbij van belang.
• De procesverbeterdoelstellingen zijn afgestemd op de bedrijfsdoelstellingen.

CMMi bestaat uit de genoemde drie procesmodellen. Deze zijn te beschouwen als gestructureerde verzamelingen van werkwijzen/aanpakken die processen effectief maken. Deze werkwijzen zijn afkomstig uit de praktijk (best practices).
CMMi is in eerste instantie bedoeld voor organisaties die zichzelf willen verbeteren. Organisaties kunnen hun volwassenheid meten, zich vergelijken met andere organisaties en zich verbeteren.
Het model kan ook worden gebruikt als kwaliteitskenmerk voor de buitenwereld. Na een assessmentproces kan een CMMi-niveau worden toegekend aan een organisatie:

1. Initieel (Initial): In een organisatie op het volwassenheidsniveau ‘initieel’ worden processen niet of niet helemaal uitgevoerd conform de specifieke doelen van volwassenheidsniveau 2. Voor volwassenheidsniveau 1 gelden geen eisen.
2. Beheerst (Managed): Een organisatie op het volwassenheidsniveau ‘beheerst’ voldoet aan de specifieke doelen van de bij volwassenheidsniveau 2 behorende procesgebieden. Volwassenheidsniveau 2 richt zich op het uitvoeren van projecten en het voldoen van individuele projecten aan de CMMi-eisen. Voorspelbaarheid en beheersbaarheid van projecten staan centraal.
3. Gedefinieerd (Defined): Een organisatie op het volwassenheidsniveau ‘gedefinieerd’ voldoet aan de specifieke doelen van de bij volwassenheidsniveau 2 en 3 behorende procesgebieden. Volwassenheidsniveau 3 richt zich op het standaardiseren van processen in een organisatie. Projecten worden daardoor uniformer uitgevoerd. Standaardisatie staat centraal. Aanpassingsrichtlijnen zijn beschikbaar om de standaardprocessen aan te passen aan de projecten.
4. Kwantitatief Beheerst (Quantitatively Managed): Een organisatie op het volwassenheidsniveau ‘kwantitatief beheerst’ voldoet aan de specifieke doelen van de bij volwassenheidsniveau 2, 3 en 4 behorende procesgebieden. Volwassenheidsniveau 4 richt zich op het sturen op basis van meetgegevens en het stellen van meetbare kwantitatieve verbeterdoelen. Meten staat centraal.
5. Optimaliserend (Optimized): Een organisatie op het volwassenheidsniveau ‘optimaliserend’ voldoet aan de specifieke doelen van de bij volwassenheidsniveau 2, 3, 4 en 5 behorende procesgebieden. Volwassenheidsniveau 5 richt zich op het continu verbeteren en optimaliseren van processen. Hierdoor worden processen zodanig uitgevoerd dat deze optimaal aansluiten bij het te ontwikkelen product. Dit alles op basis van expliciete meetgegevens. Optimaliseren staat centraal.

Opbouw van het model

CMMi gaat over de ontwikkeling dan wel aanschaf van software, zodat CMMi ook onderwerpen omvat die niet alleen maar met projectmanagement te maken hebben. Er zijn onderwerpen (process areas) die gerelateerd zijn aan de ontwikkeling van producten en diensten, zoals Requirements Management. Er zijn onderwerpen over onderhoud en beheer, maar de CMMi-modellen bestaan uit verschillende aandachtsgebieden, die alleen gerelateerd zijn aan projectmanagement. Voorbeelden daarvan zijn Project Planning en Project Monitoring and Control.
Elk aandachtsgebied heeft ten minste één specifiek doel en een generiek doel.

• Een specifiek doel beschrijft een uniek kenmerk van dat aandachtsgebied, bijvoorbeeld een specifiek doel van het aandachtsgebied configuratiemanagement is: ‘de integriteit van een baseline wordt vastgesteld en onderhouden’.
• Een generiek doel wordt generiek genoemd omdat het een kenmerk beschrijft dat op meer dan één aandachtsgebied van toepassing is, bijvoorbeeld het kenmerk: ‘het proces is geïnstitutionaliseerd als een gedefinieerd proces’.

De doelen zijn opgebouwd uit specifieke en generieke praktijkervaringen (best practices).

• Een specifieke praktijkervaring is de beschrijving van een activiteit die van belang is om het specifieke doel te bereiken, bijvoorbeeld de specifieke praktijkervaring van het aandachtsgebied Project Monitoring and Control is ‘Monitor de verplichtingen, zoals geïdentificeerd in het projectplan’.
• Een generieke praktijkervaring is de beschrijving van een activiteit die van belang is om een generiek doel te bereiken, bijvoorbeeld bij het generieke doel ‘het proces is geïnstitutionaliseerd als een beheerst proces’ hoort de generieke praktijkervaring ‘Lever voldoende resources om het proces uit te voeren, de producten te ontwikkelen, en de dienstverlening van het proces te verlenen’

Bij een CMMi-assessment wordt onderzocht of alle doelen en alle praktijkervaringen aanwezig zijn, zoals het model ze voorschrijft. Het bewijs dat deze voorhanden zijn, wordt geleverd door onder meer producten (work products), zoals een plan of een rapportage.

Inzetbaarheid van het model

CMMi is een invloedrijk en veelgebruikt model binnen de software-industrie.
Veel organisaties zijn volgens CMMi ingericht en vele hebben een level (volwassenheidsniveau) toegekend gekregen. Er zijn vele geautoriseerde lead assessors. Ook heeft een groot aantal globale spelers op het gebied van managementconsultancy en vele lokale bureaus zich aan de aanpak verbonden. Een lijst geautoriseerde assessors is via de SEI- website te vinden, en ook de vele CMMi-partners worden op deze website genoemd.

Gebruik van het model

De twee toepassingsmogelijkheden van CMMi worden gekenmerkt door de termen ‘continuous representation’ en ‘staged representation’:

1. Continuous: in deze structuur biedt het volwassenheidsmodel een volgorde tot verbetering binnen elk afzonderlijk aandachtsgebied (process area).
2. Staged: in deze structuur kan een organisatie als geheel een niveau van volwassenheid bereiken door een niveau van volwassenheid over alle aandachtsgebieden samen te bereiken.

De ‘Staged’ representatievorm wordt gebruikt door organisaties om aan de markt te laten zien dat de organisatie een bepaald kwaliteitsniveau heeft bereikt.
Nadat een model en een representatievorm is geselecteerd. kan de organisatie zichzelf (laten) beoordelen. Het beoordelen is geen eenvoudige opgave. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het CMMi-model, wat moet gebeuren conform de eisen uit het document ‘Appraisal Requirements for CMMi’ (ARC). Dit document is beschikbaar via de website van SEI. Er zijn drie categorieën (classes) assessments of appraisals, namelijk Class A, B en C.
De Standard CMMi Appraisal Method for Process Improvement (SCAMPI) wordt door het SEI gepropageerd. Deze methode voldoet aan alle ARC-eisen. Er zijn ook andere methoden. Sterker nog: het staat iedere geaccrediteerde instantie vrij om eigen methoden te ontwikkelen, mits deze aan de ARC-eisen voldoen.
Er zijn drie typen SCAMPI-assessments: Class A, B en C. Een Class A-appraisal is de meest uitgebreide en formele variant, en kan als enige assessment resulteren in een levelkwalificatie. Er zijn enkele eisen verbonden aan Class A-appraisals:

• de totale organisatie moet aan het assessment onderworpen worden,
• het appraisalteam bestaat uit vier personen, en
• de lead appraisal is daartoe door SEI gekwalificeerd.

De Class B- en C-methoden zijn minder diepgaand en kunnen worden toegepast bij proefassessments of bij meer lokale procesverbetertrajecten.
Hoewel een beschrijving van SCAMPI vrij toegankelijk is via de website van SEI, is het niet zo dat iedereen deze assessmentmethode mag toepassen. Een formeel assessment (Class A) mag alleen door een door SEI gekwalificeerde lead appraisal uitgevoerd worden. Ook andere rollen, zoals instructeur en (B en C) teamleider worden door SEI gekwalificeerd.
 

Herhaalbaarheid

Omdat de assessoren opgeleid zijn in het gebruik van de SCAMPI aanpak, is herhaalbaarheid van het assessment gegarandeerd. In een serie van assessments kan op die wijze trapsgewijs bijvoorbeeld steeds een hoger CMMi-niveau bereikt worden.
 

Werkwijze

Eerst vindt er een analyse plaats van het aanwezige materiaal, zoals het kwaliteitssysteem, de projecthandboeken, projectplannen, voortgangsrapportages, enzovoort. Vervolgens worden interviews gehouden met betrokken medewerkers, zoals vertegenwoordigers van het lijnmanagement, QA-medewerkers, projectmanagers en projectmedewerkers, maar ook met opdrachtgevers en klanten. Tijdens de interviews stellen de assessors vragen en poneren ze stellingen, waarmee ze zichzelf in staat moeten stellen de uitgebreide score in te vullen.
Daarna wordt een voorlopig rapportage gegenereerd en geanalyseerd. Het assessmentrapport wordt aangepast door de assessors en ten slotte gecommuniceerd met de opdrachtgever van het assessment. Indien gewenst wordt er ook een verbeterplan gegenereerd en door de consultants aangepast.

Reikwijdte

CMMi beschouwt niet alleen de processen binnen de organisatie, maar ook in samenhang met de omgeving. CMMi onderzoekt de inrichting van een organisatie, zodat deze zo effectief mogelijk softwareproducten en diensten kan ontwikkelen of aanschaffen. Dit alles is afgestemd op de doelstellingen van de organisatie.

CMMi inzet

Het model kan worden beschouwd als de marktstandaard op het gebied van ICT organisatievolwassenheid.

Externe links

• CMMi.

• CMMi Handboeken

Er zijn drie Engelstalige handboeken betreffende CMMi, die te downloaden zijn via de website van het Software Engineering Institute van de Carnegie Mellon Universiteit of volgens onderstaande links:

• CMMI