2e Onderwijsdag Projectmanagement 2011
Discussiegroep voor de bevindingen van de 2e Onderwijsdag, gehouden in Rotterdam op 15 juni 2011.
Verslag / uitkomsten van 15 juni
Uitwerking van tafel 1: Professioneel opzetten van projectonderwijs: visie, inrichting onderwijs en ondewijsorganisatie en begeleidingssystematiek
(Procesbegeleider: Isabelle Langeveld)
Opvallend was de tweede ronde waar tafel 1 overtekend was en gesplitst werd in twee tafels. Geeft aan waar mensen naar op zoek zijn.
Vraag
In blok 1 bieden we een vak ‘Projectmatig werken’ aan waarin we het boek van Roel Grit behandelen. We merken dat deze methodiek na blok 1 niet volgehouden wordt, noch door studenten, noch door docenten. PvA’s worden niet gemaakt of zijn van magere kwaliteit. Denken vóór doen blijft lastig. Wat te doen?
Tips
- Kijk nog eens goed naar de opdracht. Is deze zo open en complex dat er een PvA nodig is om hem goed uit te voeren in het team?
- Verplicht tot een Work Breakdown Structure (‘toverstokje’)
- Biedt PMW niet aan als een los vak, want één keer uitleggen levert weinig op. Het is vooral een kwestie van doen. Blijf het bij elk project herhalen en ontwerp een leerlijn rond PMW van blok 1 tot en met het afstudeerproject.
Vraag
Ons expertisecentrum werft opdrachten voor het projectonderwijs. Wij dragen de relaties die we met opdrachtgevers leggen over aan docenten. Zelf krijgen we echter weinig relaties terug. Docenten maken te weinig gebruik van onze contacten. De netwerken worden niet gedeeld. Hoe verbeter ik de samenwerking met docenten zodat we onze inspanningen bundelen?
Tips
- Check of je meer kunt afstemmen op het ritme van docenten. Op welk moment staan zij open voor een opdrachtgever van buiten? Dat is als ze een nieuw project moeten gaan ontwikkelen.
- Neem projecten aan die in vrije punten uitgevoerd kunnen worden. Dan ben je minder afhankelijk van het vaste curriculum en ben je minder gebonden aan blokperiodes.
- Stel het belang van de opdrachtgevers centraal. Zij hebben vaak projecten die op meerdere kennisgebieden liggen. Eén docent van één opleiding kan zijn behoeftes niet goed bedienen; een centraal punt kan dat wel. Een account manager van het expertisecentrum kan multidisciplinaire projectgroepen werven. Interessant voor de studenten en voor de opdrachtgever.
- Voer als account manager van het expertisecentrum samen met een docent het gesprek met de opdrachtgever zodat hij vanaf het begin betrokken is.
Vraag
Als we voor een externe opdrachtgever een project uitvoeren - zeker als de opdrachtgever daar ook voor betaalt - komt het leren onder druk te staan. Studenten mogen dan immers geen fouten meer maken. Kunnen de studenten het niet af krijgen dan neemt de docent het over. Hoe kunnen we op een goede manier met externe opdrachtgevers werken?
Tip
Het leren moet altijd voorop staan, niet het projectsucces voor de opdrachtgever. Studenten kunnen immers heel veel geleerd hebben van een project dat ze niet hebben kunnen opleveren. Docenten mogen het project in elk geval nooit overnemen, want dan is de uitdaging weg en ook het leren. De opdrachtgever moet beseffen dat hij geen professioneel bureau in de arm heeft genomen maar met lerende studenten werkt. Hij neemt een risico. Studenten moeten zich echter wel uitgedaagd voelen om het project tot een succes te maken. Zelf met de billen bloot naar de opdrachtgever dus en uitleggen wat je wel hebt kunnen doen als team en wat niet gelukt is. Dit gesprek bereiden de studenten voor samen met de docent. Aan de docent tonen ze aan welke competenties op welk niveau ze behaald hebben. Gaat dat goed, dan kunnen de studenten alsnog het project met een voldoende afsluiten.
Vraag
Onze docenten gedragen zich nogal autonoom. Elke docent hanteert zijn eigen PMW-methode en stelt zijn eigen eisen aan een PvA. Studenten vinden dit verwarrend. Hoe lossen we dat op?
Tips
- Laat een centrale tutorentraining volgen met een ‘Handboek Tutoraat’
- Tutorenoverleg per project
- Stel één Checklist PvA op die door iedereen gehanteerd moet worden
- Zet een kwaliteitsmanagementsysteem op
Vraag
Wij laten teams van 8 studenten een project van een jaar uitvoeren: ‘De jonge ondernemer’. Het team moet tot aan de Kerst een aantal deelproducten opleveren: marktanalyse, projectplan, inkoopplan, salesplan. Na de kerst moeten ze hun product verkopen en het geld voor hun aandeelhouders terugverdienen. In die periode, en zeker na 1 februari als er veel studenten uitvallen, valt het project dood. Wat te doen?
Tips
- Een project van een jaar is te lang, zeker als je met dezelfde mensen moet blijven werken. Geen spanningsboog
- Een team van 8 is te groot, lastig te sturen en om onderling goed af te stemmen
- Waarschijnlijk is er ook te weinig werk in het project voor 8 mensen, zeker als dat over zo’n lange periode uitgesmeerd kan worden
Vraag
De leiding van mijn hogeschool is erg enthousiast over projectmatig werken en wil dat de studenten dit ook leren. Ik heb de opdracht gekregen om een vak te geven van 1 ects in 10 weken voor 188 studenten samen met een collega-docent. Wat kan ik doen? Ik denk aan een schoolfeest of symposium.
Tips:
- Onderzoek wat er in de beroepspraktijk (laboratoria) aan projectmatig werken gedaan wordt en probeer een beroepsgericht project te ontwikkelen ipv iets algemeens als een schoolfeest. Als het in de beroepspraktijk wortelt, kun je het beter aan studenten verkopen
- Sluit aan bij het competentieprofiel, haak aan bij beroepstaken die toch al in het curriculum zitten
- Het mooiste is als ze niet door hebben dat ze projectmatig aan het werk zijn
- Ontwikkel een project dat een verbinding legt met de omgeving van de school en waarbij ook beroepskennis toegepast kan worden, b.v. een onderzoek naar de gezondheid en het milieu in de omgeving. Dan kan het project een publicatie opleveren en hebben de teams iets concreets om naartoe te werken en trots op te zijn. Zo’n onderzoek kan jaarlijks uitgebreid worden en een rode draad in de opleiding worden
Vraag
Hoe maken we goede projectmanagers van onze studenten?
Tips:
- Ze hoeven niet allemaal Pm te worden, goed in een project kunnen meedraaien is ook al heel mooi
- Reflectiecompetentie, feedback vragen en krijgen zodat je weet wat je kan en anderen kunt vragen om jou aan te vullen
- Student moet drie talen leren spreken: geldtaal (economische competentie), maaktaal (technische competentie en mensentaal (culturele en communicatieve competentie)
- Wees geduldig: jongeren tot 25 hebben veel moeite met plannen
Uitwerking van tafel 2: Plaats, opzet en inhoud van het vak projectmanagement in reguliere onderwijsprogramma's (Procesbegeleider: Roel Riepma)
- Hoe overtuig ik mijn collega's van het belang van dit vak?
- Hoe zorg ik ervoor dat mijn collega's het vak projectmanagement gaan zien instrument voor een gestructureerde aanpak van technische vragen, die de studenten door deze collega's krijgen voorgelegd?
- Hoe zorg ik ervoor dat mijn collega's het vak niet afwijzen vanwegen het woord projectMANAGEMENT?
- Hoe kan ik een groep van 60 studenten ervaringsgericht laten leren over projecten of moet ik maar weer gewoon het vak als vak gaan geven?
- Hoe richten jullie de voorbereiding van de afstudeerperiode in en speelt het vak projectmanagement daarbij een rol? Wanneer starten jullie met dit vak?
- Hoe voorkomen jullie dat projectmanagement een vak wordt zoals alle andere vakken, terwijl het juist heel goed gebruikt kan worden voor het gestructureerd aanpakken van problemen?
- Welke literatuur gebruiken jullie?
- Hoe zetten jullie bedrijven in bij het formuleren van opdrachten die projectmatig aangepakt kunnen worden?
- Aan welke methoden geven jullie aandacht: Prince2, IPMA, PM-BOK, ... Of richten jullie je meer op het gedrag en de omgevingsgevoeligheid van de projectmanager?
- Hoe leggen jullie een relatie tussen de HBO competenties en de competentieset van IPMA?
- Bouw het vak gefaseerd op. Stel de eerste kennismaking niet uit tot de afstudeerperiode
- Noem het geen projectmanagement, maar gestructureerde aanpak van resultaatgerichte opdrachten
- Als je een module projectmatig opbouwt, zorg er dan voor dat je het vak projectmanagement gebruikt voor het detailleren van de opdrachten.
- Leer ze dat het gewoon is dat je resultaatgerichte opdrachten ook aanpakt met methoden die aandacht geven aan dit resultaatgerichte karakter, inclusief de procesaspecten die spelen.
- Start de stage- en afstudeerperiode met een week introductie op de breedte van het vak projectmanagement en zorg ook voor terugkomdagen, waarin projectmanagementcompetenties uitdrukkelijk aandacht krijgen
- Wissel informatie uit over gebruikte literatuur en de lesopzetten op basis van die literatuur. Vind het wiel niet dubbel uit.
- Begin projectmanagement in te zetten op het moment dat de studenten resultaatgerichte opdrachten krijgen
- Zoek verbinding met vakcollega's die de praktijklessen verzorgen en zet door middel van co-creatie samen met die collega's een module op, waarin projectmanagement meegenomen wordt
- Bedenk opdrachten die heel dicht bij de studenten liggen. Laat ze bijvoorbeeld de afstudeerdag organiseren of de introductiedag. Op die manier kun je de grote groep toch praktisch bezig laten zijn.
- Ga aan de hand van een projectmanagementspel met de grote groep aan de slag.
Reacties
Toepasbare inzichten opgedaan?
Ik kreeg vandaag een mail van één van de deelnemers, Patrick Witteveen (Saxion) die meldde dat hij enkele gedeelde inzichten van die dag direct heeft kunnen inzetten in zijn onderwijspraktijk. Wij vragen ons af: Wat zijn jouw leerpunten en nieuwe inzichten geweest? Wat heb je daarmee kunnen doen in de praktijk?
Concrete voorbeelden delen?
Beste deelnemers,
Het lijkt me leerzaam om concrete voorbeelden met elkaar te delen. Denk aan projectopdrachten, stukken uit een handboek tutor, cases over geslaagde samenwerking met opdrachtgever van buiten, je verantwoording van de keuze voor een methodiek voor PMW, een competentieset, een format voor een PvA, misschien heeft iemand al een beknopt overzicht van een leerlijn voor PMW?
Ik heb zelf een format gemaakt voor een PvA. Ik zie alleen niet direct hoe ik een bijlage aan dit bericht kan toevoegen. Vandaar dat ik link naar Template voor een projectplan op Carrieretijger.
Ik ben benieuwd of andere opleidingen ook met een template werken en hoe dit er dan uitziet?
Misschien heb je daar dan ook een checklist of beoordelaingsformulier aan gekoppeld?
Groet,
Isabelle Langeveld
Helder & Wijzer Onderwijsontwikkeling (voorzitter tafel projectonderwijs)