Titelsorteerpictogram
7-S model

Het 7-S model geeft een opdeling van organisatiekenmerken in 7 sectoren.

A4 Projectmanagement

A4 Projectmanagement is een methode voor het managen van projecten die eenvoudig is en uitgaat van een 4-slag.

Acceptatiecriteria

Acceptatiecriteria zijn de voorwaarden waaraan voldaan moet zijn voordat de klant het product accepteert.

Activa

Totaal van alle bedrijfsmiddelen (de bezittingen).

Er wordt onderscheid gemaakt tussen vaste activa (bedrijfsmiddelen die langer dan een jaar meegaan) en vlottende activa (bedrijfsmiddelen die korter meegaan).

Activiteit

Handeling die een van tevoren afgesproken resultaat oplevert. Een activiteit kent meestal een verwachte tijdsduur, te verwachten kosten en capaciteitsbeslag en een verantwoordelijke. Onder te verdelen in inhoudelijke activiteiten (gericht op het realiseren van een deel-, eind- of tussenresultaat) en beheersactiviteiten (gericht op het realiseren van beheersresultaten)

Activity on arrow

Een netwerkdiagram waarbij activiteiten worden voorgesteld door pijlen ("arrows") die de knooppunten ("nodes") verbinden wordt een activity on arrow representatie genoemd.

Activity on node

Bij een activity on node representatie worden activiteiten voorgesteld door knooppunten ("nodes"). De lijnen die de activiteiten verbinden, geven de relaties in de tijd (afhankelijkheden) tussen die activiteiten aan.

Advisory board

De MINCE2 Foundation kent een Board, een aantal sympatisanten uit het bedrijfsleven, die helpen het beleid te bepalen. Daarnaast staat de Advisory Board, een groep materiedeskundigen die hun expertise beschikbaar stellen met het doel het MINCE model te perfectioneren en allerlei activiteiten te (helpen) ontplooien.

Afhankelijkheid
  • Relatie van (een activiteit in) het project met een omstandigheid buiten het project. risico; planning
  • Relatie tussen activiteiten binnen het project, vaak vastgelegd in een GANTT chart (MS-Project)
Afschrijving

Bedrag van de waardevermindering van vaste bedrijfsmiddelen in de tijd.

Afwijking

Mate waarin de kwaliteit van een resultaat afwijkt van de vooraf afgesproken norm kwaliteit

ASL

ASL staat voor Application Services Library,

Atern (DSDM)

Atern is een methode, waarbij het uitgangspunt is dat alles, behalve  projectopdracht, opleveringsdatum en budget budget voortdurend is aan te passen aan veranderende omstandigheden of veranderde inzichten.

Balanced Scorecard

De balanced scorecard (BSC) is een techniek voor het evalueren van complexe doelstellingen.

Balans

Een balans is een overzicht van de bezittingen (activa) en de schulden (passiva) van een organisatie.

Balkenschema

Een balkenschema is een grafische weergave van activiteiten in de tijd (kalender). Elke balk representeert een activiteit en de lengte van de balk de tijdsduur.

Baten

Baten worden gedefinieerd als: stoffelijke voordelen, winst ((Van Dale)).
Enkelvoud is baat; op deze site wordt doorgaans het Engelse woord benefit gebruikt

BAZO

BAZO is de afkorting van Beste Alternatief Zonder Overeenstemming, het resultaat dat we behalen als de onderhandelingen niet tot een gemeenschappelijk resultaat leiden.

Begroting

Bottom-up berekening van de beoogde kosten van het project. Gerelateerd aan de activiteiten of de beoogde (deel-, tussen-) resultaten. Heeft een Norm en een Marge. De marge wordt in de loop van het project kleiner.

Beheersactiviteiten

Activiteiten die nodig zijn om de beheersresultaten te realiseren, en die worden uitgevoerd in het kader van de beheerscyclus (Plan Do Check Act). Worden onderscheiden van Inhoudelijke activiteiten, die nodig zijn om het projectresultaat te bereiken.

Beheersaspecten

Aspecten waar de beheerscyclus op van toepassing is: Geld (Budget, in geld en uren), Risico, Organisatie, Kwaliteit, Informatie/Communicatie en Tijd. Tijd, Geld, Kwaliteit wordt ook wel duivelsdriehoek genoemd.

Verschillende auteurs gebruiken verschillende opsommingen van aspecten. Veelgebruikte toevoegingen zijn scope en risico.

Beheerscyclus

Het cyclische proces om een project te beheersen. Vaak gedefinieerd in de termen van Deming: Plan, Do, Check, Act (Deming cycle).

  • PLAN: opstellen van een plan voor de uitvoering van een (deel-) project en vaststellen van normen, marges en concrete doelstellingen.
  • DO: Voer de geplande activiteiten uit, realiseer de afgesproken resultaten voor het afgesproken kwaliteitsniveau.
  • CHECK: Controleer de gerealiseerde resultaten, of lopende activiteiten, op de uitvoering en registreerd afwijkingen op de norm.
  • ACT: Evalueer afwijkingen en resultaten en neem actie. Herontwerp de activiteiten indien nodig voordat deze opnieuw worden uitgevoerd. Stel eventueel norm of marge bij.
Beheersresultaat

Resultaten die in de loop van het project worden gerealiseerd om het project goed te laten verlopen.
Voorbeelden: Plannen, planningen, beslissingen, voortgangsrapportages. Ze dragen niet rechtstreeks bij aan het eindresultaat van het project.

Belanghebbende

Iedereen die belang heeft bij een resultaat en/of invloed heeft op dat resultaat. Belangrijke categoriën: gebruikers, beheerders, opdrachtgevers.

Vaak wordt de Engelse term 'stakeholder'  gebruikt. Zie ook Stakeholder Management

Belbin

Met de naam 'Belbin' wordt hier de theorie inzake teamrollen van Meredith Belbin bedoeld.

Beslisdocument

Document aan de hand waarvan de opdrachtgever besluit of de huidige fase afgerond kan worden en met de nieuwe fase gestart kan worden (fasebesluit). In dit document is de opzet van de eerstvolgende fase gedetailleerd weergegeven. Dit document wordt op een vooraf afgesproken beslismoment aangeboden. Belangrijk: in een business case gedreven project wordt is een belangrijk onderdeel van dit document een update van de business case. Dit is noodzakelijk om te (blijven) garanderen dat investeringen terecht worden gedaan.

Beslismoment

Vooraf bepaald moment in het project, waarbij de opdrachtgever aan de hand van een fasebesluit beslist over het vervolg GO-NO GO moment besluiten

Beslissing

Oordeel door de opdrachtgever over het opgeleverde resultaat en de opzet van de volgende fase.

Besluitvorming

Het proces van vooraf bepaalde momenten en afgesproken documenten op basis waarvan de opdrachtgever de voortgang van het project stuurt en accoordeert.

BiSL

BiSL staat voor Business Information Services Library

Boekwaarde

Bedrag waarmee vaste bedrijfsmiddelen op de balans voorkomen.

Tegenwoordig is de boekhouding verplicht om als boekwaarde de 'actuele waarde op de markt' te nemen. Vroeger kwam het vaak voor, dat een 'historische waarde' in de boekhouding werd opgenomen, waardoor bv.  een bedrijfsgebouw voor een luttel bedrag op de balans stond en wellicht waardeloze aandelen voor het bedrag waarvoor de aandelen indertijd werden gekocht.

BOSCARD

BOSCARD staat v oor Background, Objectives, Scope, Constraints, Assumptions, Risks en Risks, aangevuld met Resources.

Het is een handzame samenvatting (1A4) van een projectvoorstel, en komt van CapGemini.

BPUG, vereniging en bron van templates

In Nederland is de vereniging BPUG, de community voor Best Practices van project-, programma- en portfoliomanagement de officiële vertegenwoordiger van Prince 2 en daaraan verwante methioden:

  • PRINCE2® - Projectmanagement
  • MSP® - Programmamanagement
  • MoP™ - Portfoliomanagement
  • M_o_R® - Risicomanagement
  • MoV® - Waardemanagement
  • P3O® - Project, Programme and Portfolio Offices

Wat wil de BPUG voor haar leden betekenen?

  • Een platform bieden voor het delen van ervaringen met andere gebruikers.
  • Gesprekspartner zijn voor partijen om het juiste gebruik van deze best practices te stimuleren.
  • De bekendheid van deze best practices in Nederland vergroten.
  • Invloed uitoefenen op de ontwikkeling van en het aanbod van producten en diensten.

Op de site van de BPUG (http://www.bpug.nl/) kunt u o.a. templates en andere dokumenten downloaden (http://www.bpug.nl/downloads.html)

 

 

Budget

Een geautoriseerd bedrag of samenstel van bedragen voor het realiseren van een resultaat. Heeft een relatie met begroting en (project-)kosten, maar is daar niet gelijk aan.

Business Case

Kwalitatieve en kwantitatieve kosten/baten analyse van een voorgenomen project, als basis voor de go/no go beslissing.

Kenmerkend voor het begrip Business Case is, dat gesproken wordt van 'het bestaan van een Business Case', als de kosten/baten analyse laat zien dat er een goede aanleiding is om het project goed te keuren (er bestaat dus geen 'slechte Business Case'). Eventueel wordt er gesproken van een 'sterke Business Case', als de baten zeer groot zijn in vergelijking met de kosten.

Capaciteitsmanagement

Als we ons concentreren op de benodigde resources, dan willen we van een resource weten:
Wie doet wat, wanneer en hoe.

Het vaststellen daarvan is capaciteitsmanagement

Capaciteitsplan

Plan voor de inzet van mensen en middelen (uitgezonderd: geld).

Certificering

Met certificering bedoelen we, dat een persoon of organisatie een bewijs (certificaat) verkrijgt via een certificerende instantie, dat de persoon of organisatie aan gestelde eisen voldoet.

CMMi

CMMi is een raamwerk , bestaande uit een aantal organisatievolwassenheidsmodellen. Deze beschrijven gezamenlijk de benodigde bekwaamheden voor het organisatiebreed ontwikkelen, aankopen en onderhouden van producten en diensten.

Communicatieniveaus

Communicatieniveau's zeggen iets over het onderwerp van communicatie of de diepgang ervan.

Communicatieplan

Afzonderlijk document, of onderdeel van projectplan of (Prince 2) Projectinitiatiedocument (Project Initiation Document/PID), dat beschrijft hoe met de belanghebbenden en geïnteresseerden gecommuniceerd zal worden.

Conflicthanteren

Met conflicthanteren bedoelen we het zodanig omgaan met conflicten (tussen mensen of groepen), dat nadelige gevolgen van het conflict geminimaliseerd worden en positieve gevolgen gemaximaliseerd.

Het is dus niet zo, dat conflicten geminimaliseerd moeten worden. Conflicten kunnen zeer constructief zijn.

Contract

Vrijwillige, maar niet vrijblijvende overeenkomst tussen twee partijen; (project: de opdrachtgever en de projectleider). In de Nederlandse wetgeving geregeld in het verbintenissenrecht.

In het algemeen is sprake van een dubbelcontract, waarbij elk van de partijen aan de ander iets beloofd.

Control chart

Control Chart, in het Nederlands een Regelkaart is in 1924 ontwikkeld door Walter E. Shewhart. De regelkaart is het hart van Statistische Kwaliteitsbeheersing (SPC) en wordt ook wel Shewhartkaart ("Shewhart (control) chart") genoemd.

COPAFIJTH

Hulpmiddel voor de analyse van de gevolgen van een verandering. Commercieel, Organisatie(structuur), Personeel, Administratieve Organisatie (processen), Financieel, Informatie, Juridisch, Technisch, Huisvesting.

Met name te gebruiken bji interne projecten, in de beginfasen.

CPM

CPM is een netwerkplanningtechniek waarmee het kritieke pad van een project wordt vastgesteld. Het kritieke pad is de opeenvolging van die activiteiten, die de doorlooptijd van het project bepalen.

Crediteur

Persoon of organisatie waaraan u geld schuldig bent.

Cultuur

Met cultuur bedoelen we hier “het geheel van normen en waarden zoals die gedeeld worden door een groep”.

DCF

DCF (Discounted Cash Flow) is een rekenmethode om alle geldstromen terug te rekenen naar een vast tijdstip. Dat maakt heteenvoudiger om investeringen en opbrengsten te vergelijken, als in de tijd de waarde van het geld verandert (door inflatie, door winstopbrengsten, etc.)

Debiteur

Persoon of organisatie die aan u geld schuldig is.

Deelproject

Een deelproject is een onderdeel van een project dat als zelfstandig project georganiseerd wordt, en leidt tot een concreet deel- of tussenresultaat. Het heeft dus een eigen projectplan, een eigen projectteam, een eigen projectleider.

Deelresultaat

Een resultaat dat in de loop van het project wordt opgeleverd, en dat onderdeel is van het uiteindelijke projectresultaat.

Delphi

Delphi is een beslismethode, waarbij diverse specialisten een oordeel geven over een situatie, waarna een gewogen beslissing genomen wordt.

Deming Cycle (PDCA)

De kwaliteitscirkel van Deming is een creatief hulpmiddel voor kwaliteitsmanagement en probleemoplossen beschreven door William Edwards Deming op basis van ideeen van Shewhart.
De cirkel beschrijft vier activiteiten die op alle organisaties van toepassing zijn. In een cyclus kunnen die zorgen voor een betere kwaliteit. De vier activiteiten zijn:

  • PLAN : Opstellen van een plan voor de uitvoering van processen en vaststellen van normen en concrete doelstellingen.
  • DO : Voer de geplande processen uit.
  • CHECK : Controleer de processen op de uitvoering en registreer afwijkingen op de norm. Meet de beoogde resultaten.
  • ACT : Evalueer afwijkingen en resultaten en neem actie. Herontwerp de processen indien nodig voordat deze opnieuw worden uitgevoerd.
Denken in kleuren

Denken in kleuren is een methode om processen en hun doelen te klassificeren.

Discussies over projectmanagement op LinkedIn

Deze pagina geeft een verwijzing naar onderwerpen die voortvloeien uit LinkedIn discussies

Doel

De reden waarom de opdrachtgever het project(resultaat) wil. Het doel is geformuleerd met een werkwoord.

Driepunten techniek

Driepuntentechniek is binnen PERT een methode om de duur van activiteiten te schatten door middel van drie losse schattingen (optimistisch, realistisch en pessimistisch).

Duivelsvierkant

Het duivelsvierkant is een term die refereert aan de manier waarop de vier beheersaspecten zich binnen projecten tot elkaar verhouden.

EarnedValueAnalysis

Earned Value Analysis is een methode om de voortgang van een project te bepalen, door zowel geplande voortgang als feitelijke voortgang uit te drukken in kosten en daarbij geplande en gerealiseerde kosten te betrekken.

EBIT

De EBIT (Earnings Before Interest and Tax) is een maatstaf voor de operationele inkomsten van een onderneming voor aftrek van rente (interest) en belasting (tax). Het wordt gedefinieerd als de omzet minus de kosten van gewone bedrijfsuitoefening, exclusief financiële baten en lasten en belastingen.
In het Nederlands bestaat het vergelijkbare begrip courant resultaat.

EBITA

De EBITA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization) is een maatstaf voor de brutowinst na aftrek van overheadkosten van een bedrijf.
De Nederlandse vertaling is verdiensten voor aftrek van interest, belastingen, afschrijvingen op activa en afschrijvingen op leningen en goodwill, dit is ook de letterlijke inhoud van het begrip (ook wel bedrijfskasstroom genoemd).

Economische levensduur

Periode waarin het bedrijfseconomisch verantwoord is een vast bedrijfsmiddel te gebruiken.

Eisenlijst

Beschrijving van de gewenste eigenschappen, met normen en marges, van een te leveren resultaat. Aanbeveling is om onderscheid te maken tussen functionele, technische en operationele eisen. Soms worden prioriteiten gesteld aan eisen (zie MoSCoW)

Engelse termen

Omdat veel organisaties (deels) in het Engels werken, volgt hier een overzicht van Engelse termen en hun betekenis.

Evaluatie

Het voor afsluiting van het project evalueren van projectsucces langs de assen projectweg (hoe deden we het) en projectresultaat (hebben we geleverd wat gevraagd en bedoeld was).

Fase

Een verzameling logisch gerelateerde projectactiviteiten, gegroepeerd in tijd, die een vooraf gedefinieerd (deel- of tussen)resultaat opleveren. Aan het einde van een fase is een beslismoment (go-no go): Faseafsluiting. Fasering is noodzakelijk om de besluitvorming in projecten gericht te organiseren. Vaak stelt de stuurgroep, projectboard of opdrachtgever het budget per fase ter beschikking van de projectleider.

Faseafsluiting

Het formeel afsluiten van een fase (met een beslisdocument), én het besluit om door te gaan met de volgende fase. Gebeurt door opdrachtgever op basis van een beslisdocument.

Fasen Teamvorming (Model van Tuckman)

De psycholoog Bruce Tuckman heeft in 1965 een model opgesteld om de ontwikkeling in teamvorming te beschrijven in vier (soms vijf) fasen.

Faseplan

Gedetailleerd plan voor de oplevering van resultaten gedurende een fase, met planning en kosten.

Faseren

Faseren is het opdelen van een project in de tijd, waarbij na elke fase een beslisssing genomen kan worden of, en zoja hoe, het project kan worden voortgezet.

Financiering

Financiering is de wijze waarop een organisatie of een project het geld verwerft dat nodig is voor het uitvoeren van het werk.

Geldbeheersing

Het in de gaten houden van de begrote en de werkelijke uitgaven en het nemen van maatregelen waardoor het binnen begroting bereiken van het resultaat wordt verzekerd.

Graves waardentest

Deze waardentest meet het waardesysteem van mensen in de (werk)omgeving. Het waardesysteem is gebaseerd op de theorie van de Amerikaan Graves en de verdere uitgewerkte vorm van Beck en Cowan.

Groepsdynamica

Groepsdynamica is te omschrijven als de studie van hoe groepen zich vormen, hoe ze functioneren en hoe ze weer uiteenvallen.

Handelingen met open einden

Acties of handelingen binnen een project, die gepland zijn of nog niet voltooid zijn. Ze worden ook na afloop van een project nog uitgevoerd. De overdracht daarvan gebeurt naar de opdrachtgever bij afronding van de taak van de projectleider bij een specifiek afgesproken overdrachtsdatum.

Harvard-methode

De Harvard-methode is een handleiding voor onderhandelen, zoals uitgewerkt door Fisher en Ury. Met name schonken zij aandacht aan onderhandelen met partijen waar je langer meer samen moet of wil werken: je moet na de onderhandeling nog samen door één deur kunnen.

Histogram

Een histogram of kolommendiagram is de grafische weergave van de frequentieverdeling van in klassen gegroepeerde data, afkomstig uit een continue kansverdeling. Dit diagram toont kolommen met oppervlakte ter grootte van de (relatieve) frequenties opgericht boven de klassen. Een histogram geeft een beeld van de kansdichtheid waaruit de data afkomstig zijn.

ICB

De International Competence Baseline (ICB) is de internationale standaard voor certificering, vastgesteld door de International Project Management Association (IPMA).

Impactanalyse

Analyse om de consequenties te bepalen van een verandering vanuit diverse invalshoeken (COPAFIJTH), hun belang, de waarschijnlijkheid en de kosten die eraan verbonden zijn. Op basis van de impact analyse kan de wenselijkheid en haalbaarheid worden ingeschat en kan de opdrachtgever besluiten om de verandering door te voeren of niet.

Implementatieplan

Het totaal aan activiteiten dat moet worden uitgevoerd om het opgeleverde resultaat zorgvuldig in te passen in de doelorganisatie.

Improvisatie

Werkwijze met een onvoorspelbaar resultaat. Karakteristiek is het doelgericht, maar onvoorbereid en ongepland uitvoeren van acties.

Inhoudelijke activiteiten

Activiteiten die een directe bijdrage leveren aan het projectresultaat. Vergelijk Beheersactiviteiten

Initiatief

De eerste aanzet, een idee, etc, waaruit mogelijk een project voortkomt.

Intake

In dit gesprek is het vastleggen van afspraken over de begeleiding en uitvoer van het project door een projectmanager of projectleider aan de orde. Leidt, indien succesvol, tot een opdracht voor het maken van een plan en tot een startbudget (DGG). Ook wordt gekeken naar het type projectleider dat nodig is voor deze opdracht.

Interfacing

Interfacing is de (correcte) aansluiting tussen verschillende deelprojecten. Het hangt samen met Configuratie en Change management.

Investeringen

Investeringen zijn bedragen die uitgegeven worden voor de aanschaf van duurzame bedrijfsmiddelen.

IRR

De interne rentevoet ofwel de Internal Rate of Return (IRR) is de "break-even" rentevoet; de rentevoet waardoor, toegepast op de projectbaten, een netto constante waarde (NCW) van nul wordt bereikt bij een vastgestelde terugverdientijd. Anders gezegd, het is de hoogste rente die kan worden betaald op de investering om quitte te spelen.

Is projectmanagement een vak, of gaat het vooral om inhoudelijke kennis?

Projectmanagers moeten vooral kennis en vaardidheden hebben op het gebeid van (poroject)management. Daarnaast moeten ze voldoende kennis hebben van het vakgebied waarover het project gaat om te communiceren met betrokkenen en goede beslissingen te kunnen nemen.

Deze pagina is het resultaat van een discussie onder projectmanagers op LinkedIn.

ISO

De Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO) is een internationale organisatie die normen vaststelt. De organisatie is een samenwerkingsverband van nationale standaardisatieorganisaties in 156 landen.

ISO 21500

ISO 21500 is de internationale standaard voor projectmanagement (in ontwikkeling).

ISO9126 Kwaliteitscriteria

ISO 9126 is een internationale standaard voor kwaliteitscriteria voor software.

Issue

Onverwachte gebeurtenis met relevante impact op het project, zoals een Request for Change, een probleem in de uitvoering, of een klacht, zorg of vraag die een reactie behoeft.

Issue logboek

In de issue logboek (Issue Log) worden alle projectissues (zie issue) geregistreerd en bijgehouden.
Het registreren geschiedt eenmalig aan het begin van het project, en daarna worden continu tijdens het project nieuwe issues geregistreerd en de bestaande issues bijgewerkt. Over de issues wordt gerapporteerd in de voortgangsrapportages.

ITIL

Information Technology Infrastructure Library (ITIL) is een best practice voor het inrichten van de beheerprocessen binnen een ICT-organisatie.

Kennis

Kennis is een categorie in de PMWiki. Onder 'kennis' vindt u alle inhoudelijke wikipagina's.

Klus

Een geheel van activiteiten om binnen gestelde condities, een vooraf gedefinieerd resultaat te bereiken. Klus wordt opgepakt binnen de lijnorganisatie en wordt niet (noodzakelijk) als project georganiseerd.

Kosten

Kosten worden gedefinieerd als dat wat voor iets betaald wordt of moet worden.

Kostendrager

Een kostendrager is een zeker product waaraan boekhoudkundig de kosten voor de vervaardiging worden toegerekend.

Kostenplaats

Een kostenplaats is de plaats waar de kosten ten behoeve van een zeker product worden gemaakt. Het gaat hierbij dus om de organisatorische eenheid, zoals: bestuur, inkoop, productie, etc.

Kostensoort

De kostensoort is het type kosten, zoals vergaderkosten, bestuurskosten, grondstoffen, arbeid, afschrijving op vaste activa, gebruik van grond, diensten van derden, belastingen, etc.

Krachtenveldanalyse

Inventarisatie van stakeholders / betrokkenen bij het project, hun invloed op het project en hun houding ten opzichte van het project. Dit vormt de basis van een communicatieplan.

Kritieke pad

De serie activiteiten die samen de vroegst mogelijke einddatum van een project bepalen.

Zie ook CPM.

Kritische activiteit

Een activiteit op het kritieke pad.

Kwaliteitsbeheersing

Het geheel van beheersactiviteiten nodig om te garanderen dat betrokkenen tevreden zijn met het resultaat. Onder betrokkenen verstaat men dan in eerste instantie de opdrachtgever en de gebruikers (en daarnaast het projectteam).

Kwaliteitskosten

Kwaliteitskosten zijn kosten die gemaakt worden om de kwaliteit te bevorderen of te borgen.

Daarnaast kunnen we nog de kosten definiëren die ontstaan door een gebruik aan kwaliteit (uitval, reparatie, e.d.). Tenslotte levert kwaliteit ook opbrengsten.

Kwaliteitsplan

Een kwaliteitsplan is dat deel van het Plan van aanpak dat beschrijft welke aan kwaliteitseisen het projectresultaat moet voldoen en hoe het projectteam dat wil gaan verwezenlijken.

Lacoursiere (levenscyclus groepsontwikkeling)

Lacoursiere heeft een reeks ontwikkelingsfasen geïdentificeerd waarlangs elke willekeurige groep zich ontwikkelt.

LAD

LAD/SDM is een (informatie)systeemontwikkelingmethode.
Lineair faseren met de 'waterval'

Leiderschapsmatrix van Blake en Mouton

Blake en Mouton hebben een ordening van leiderschapsstijlen voorgesteld, gebaseerd op de dimensies taakgericht en mensgericht.

Leiderschapsrollen van Quinn

Quinn heeft in 1983 samen met Rohrbaugh een typering van leiderschapsrollen beschreven, gebaseerd op de dimensies (assen) 'Interne Oriëntatie/Externe Oriëntatie' en 'Oriëntatie op Flexibiliteit/Oriëntatie op Beheersing'.

Leiderschapsstijlen volgens Hersey & Blanchard

De theorie van Situationeel Leiderschap is ontwikkeld door Hersey en Blanchard in de 70-er jaren.De basis wordt gevormd door de gedachte, dat de ideale leiderschapsstijl samenhangt met de situatie waarin de 'ondergeschikte' zich bevindt. Een goed leider kan zijn stijl aanpassen aan de situatie.

Leverancier

Interne of externe leverancier van capaciteit of (deel-)resultaten. Staat borg voor kwaliteit (resultaat/capaciteit) en beschikbaarheid (capaciteit) van de leverantie. Vaak bureau- of afdelingshoofd (intern) capaciteits-manager.

 

Bij Prince2 is de leverancier betrokken bij de stuurgroep (in de vorm van de senior leverancier).

Lijnmanager

Een manager verantwoordelijk voor de uitvoering van primaire of ondersteunende bedrijfsprocessen van de/een (structurele) organisatie. Deze bedrijfsprocessen zijn nodig voor de continuiteit van de organisatie.

Lijnorganisatie

De structurele of staande organisatie. De permanente organisatieopbouw of het permanente organisatiegeheel waarin primaire of ondersteunende bedrijfsprocessen zijn belegd (in contrast met: de projectorganisatie).

Bij een lijnorganisatie zijn afdelingen georganiseerd volgens specialisme (boekhouding, productie, ontwerp, etc.), waardoor processen altijd diverse afdelingen moeten doorlopen.

Literatuur

Deze pagina bevat een overzicht van boeken voor projectmanagers

Longlist

De longlist bevat de ruime, eerste selectie van mogelijke leveranciers/producten in het proces van contractering/aanschaf. Op de longlist worden criteria losgelaten waaraan de leverancier/het product moet voldoen. Daaruit onstaat de shortlist.

Maatregelen

Specifieke beheersactiviteiten om een beoogd effect te krijgen. Meestal in het kader van risico management, maatregelen ter vermindering van de kans van optreden of maatregelen om het effect van optredende risico's te verminderen, of maatregelen om risico's over te dragen (te verzekeren).

Machinebureaucratie

Machinebureaucratie is een term van Taylor, waarmee hij de 'ideale' organisatie bedoelde, die optimaal efficiënt georganiseerd is.

Management van verwachting

Verwachtingenmanagement is het bewust beïnvloeden van verwachtingen door gedoseerde en eerlijke informatieverstrekking.

Marge

Mate waarin de kwaliteit mag afwijken van de afgesproken norm, zodanig dat er nog steeds gesproken wordt van de goede kwaliteit. Er hoeft dus geen bijsturing van het project of het resultaat plaats te vinden.

Maslow

Maslow heeft beschreven, dat de behoeftenbevrediging van de mens in stappen verloopt. Voordat de behoeften in een lagere categorie vervult zijn, streeft hij niet naar behoeftenbevrediging in een hogere categorie. Zo komt hij tot zijn Piramidemodel, waarin hij 5 stappen onderkent.

McGregor

In 1960 heeft McGregor twee opvattingen beschreven over het gedrag van mensen in organisaties. Het ene beeld (X) beschrijft een werknemer die lui en onverantwoordelijk is (en dus sterk gestuurd moet worden) en het andere beeld (Y) beschrijft de volwassen, geïnteresseerde medewerker (die in belangrijke mate zelfstandig kan werken).

Middelen

Dat wat ingezet wordt om het resultaat op te leveren (menskracht, materialen, apparatuur, tijd, geld).

Mijlpaal

Belangrijke gebeurtenis/belangrijk moment in het project, waarbij meestal een deel/tussenresultaat wordt opgeleverd. (Vaak een afsluiting van een fase, maar niet noodzakelijk, denk aan pannenbier). Vaak een belangrijk communicatiemoment.

Mijlpalenplanning

Een tijdschema op hoofdlijnen waarin de belangrijkste mijlpalen zijn opgenomen.

MINCE

Het acronym MINCE staat voor "Maturity INcrements IN Controlled Environments". MINCE is een framework van de non profit MINCE2 Foundation dat zich richt op de optimalisering van projectmatig werkende organisaties. Ook de optimalisering zelf wordt vanuit het framework projectmatig aangedragen.

MINCE2 Foundation

De MINCE2 Foundation is de eigenaar van het MINCE model voor projectmatige volwassenheid. Deze niet-commerciële organisatie spant zich in de kennis over en het gebruik van het model zoveel mogelijk te verspreiden en te ondersteunen. Bovendien houdt de MINCE2 Foundation zich actief bezig met het onderhoud van het model, de daaraan verbonden enquêtes, interviewgidsen et cetera.
 

Monte Carlo

Monte Carlo simulatie is een techniek, waarbij een reeks gebeurtenissen (zoals de activiteiten in een project) vele malen wordt doorgerekend. 

MoSCoW

Wijze van prioriteiten stellen in het programma van eisen. Het is een afkorting, waarvan de letters staan voor: kwaliteit

  • Must have this - deze eis moet in het eindresultaat terugkomen;
  • Should have this if at all possible - deze eis is zeer gewenst, maar een vergelijkbare eigenschap is ook goed genoeg;
  • Could have this if it does not affect anything else - deze eis mag alleen aan bod komen als er tijd genoeg is;
  • Would like to have but won't have this time around - deze eis zal nu niet aan bod komen maar kan in de toekomst interessant zijn.
MSP

Managing Successful Programmes is een programmamanagementmethode, ontwikkeld met als doelstelling het mogelijk te maken veranderingen binnen een organisatie door te voeren.

MSP komt uit dezelfde stal als Prince 2 (de OGC in Groot Brittanië).

Multi-tasking

Multitasking is het uitvoeren van meer taken tegelijk. Of eigenlijk, omdat mensen niet meer taken tegelijk kunnen uitvoeren, het achtereenvolgens uitvoeren van stukjes van verschillende taken.

Murphy

De Wet van Murphy luidt: als een gebeurtenis zich een oneindig aantal keer herhaalt en iedere keer is er een kleine kans dat iets misgaat, dan gaat het vroeg of laat een keer mis.

NCB

NCB staat voor Nederlandse Competence Baseline en is de Nederlandse adaptatie van de ICB, International Competence Baseline van de IPMA-organisatie.

NEN

NEN is de afkorting van NEderlandse Norm. NEN beheert en publiceert de voor Nederland geldende normen op zeer uiteenlopende gebieden.

Norm

Beoogde waarde van een kwaliteitscriterium.

NPD (New Product Development)

NPD is een projectmanagementmethode, bedoeld voor projecten die een nieuwe dienst of product ontwikkelen en op de markt introduceren.
Kern van NPD is de snelle marktintroductie voor nieuwe producten.

NPV

NPV (in het Nederlands Netto Contante Waarde) is een methode om investeringen in verschillende jaren te vergelijken, waarbij rekening wordt gehouden met het (gewenste) rendement van deze investeringen.

Onderhandelen

Een communicatieproces gericht op het bereiken van een overeenkomst tussen twee of meer partijen. De partijen hebben ieder hun eigen belangen. Sommige belangen vallen samen, andere belangen zijn strijdig.

Ondernemen

 Doelen stellen en acties initiëren naar eigen plan in open, onduidelijke of onbesliste situaties.

Opdrachtgever

De eigenaar van het project, geautoriseerd om te besluiten over doel, resultaat, faseovergangen en de beheersaspecten tijd, geld en kwaliteit. 

OPM3

OPM3 is een raamwerk voor het beoordelen en verbeteren van de volwassenheid van projectorganisaties.

Organisatiebeheersing

Het geheel van (project)managementactiviteiten nodig om te garanderen dat alle projectactiviteiten worden toegewezen, uitgevoerd en goedgekeurd.

Organisatiemodellen van Mintzberg

Henry Mintzberg heeft in 1979 een aantal typerende organisatiestructuren beschreven, gebaseerd op de complexiteit van de organisaties. Hoe complexer, hoe meer (overhead)structuur.

Overdrachtsdocument
  1. Document om een lopend project aan een opvolger over te dragen
  2. Document om aan het einde van een project de resultaten en de eventueel openstaande punten over te dragen aan de opdrachtgever
P3M3

P3M3 staat voor Portfolio, Programme & Project Management Maturity Model.

P3O

P3O staat voor Portfolio, Programme en Project Office

Pareto Analyse

De 80/20 regel of het Pareto-principe is ontdekt en uitgewerkt door de Italiaanse econoom Pareto in 1906. Hij gaat ervan uit dat 80% van de problemen wordt veroorzaakt door maar 20% van de oorzaken. Aan jou de opdracht om die 20% te definiëren en daarmee aan de slag te gaan.

Passiva

Totaal van alle schulden (inclusief eigen vermogen).

Payback period (PB)

De terugverdientijd of Payback Period (PB) is de periode waarbinnen de opbrengsten nog niet opwegen tegen de kosten. Het staat een organisatie vrij om zelf een acceptabele terugverdientijd te kiezen voor de beslissing of de investering doorgang moet krijgen.

PBS

Product Breakdown Structure (PBS) is een term die wordt gebruikt in projectmanagement. Een PBS is een hiërarchische structuur waarin concrete deelproducten van een project worden ondergebracht.

PDM

PDM staat voor Precedence Diagramming Method

PERT

PERT staat voor Program Evolution Review Technique

Pilot

Deelproject, waarin een deelresultaat of tussenresultaat wordt opgeleverd, om te kunnen toetsen of het concept werkt, of de techniek werkt, of de projectaanpak werkt. Ook: Proof of Concept

Planning

Schema van activiteiten gepland in de tijd (tijdplan). Ook gebruikt voor schema van uitgaven (budget) of schema van resultaten (opleverplan).

Planningsoftware

Planningsoftware zijn die computerprogramma's die de projectmanager ondersteunen bij het maken en bijhouden van de planning. Te onderscheiden in:

  • activiteitenplanning
  • resourceplanning
  • tijdplanning
  • kostenplanning
PMBoK

PMBoK staat voor (Guide to the) Project Management Body of Knowledge en is de 'projectbijbel' van het Amerikaanse PMI. De PMBOK is vooral een wereldwijde verzameling leerpunten die gestructureerd via kennisgebieden en processen wordt ontsloten.

PMW

PMW (ProjectMatig Werken) is de 'basismethode' voor Projectmanagement in Nederland. De eerste druk van het boek 'Projectmatig Werken' verscheen in 1984 en is geschreven door drie van de 'goeroes' van het eerste uur (Wijnen, Renes en Storm). Enerzijds zijn op deze methode vele anderen gebaseerd, anderzijds heeft Twijnstra Gudde de methode jarenlang uitgedragen. Door dat laatste staat de methode wel bekend als 'de Twijnstra Gudde Methode'.

Politiek en macht

Onder macht wordt verstaan het vermogen om andere mensen te laten doen wat jij wilt. Onder politiek verstaan we het proces waardoor mensen macht zoeken, verwerven en behouden.

Porter

Bekend organisatieadviseur.

Portfoliomanagement

Portfoliomanagement is managen van een bewust gekozen, cyclisch veranderend geheel van activiteiten, projecten en programma's om de strategische doelstellingen van een organisatie te bereiken. De doelstelling van portfoliomanagement is het vaststellen van de optimale balans tussen het belang van de activiteiten en het gebruik van de schaarse resources, het rekening houden met de risico?s en kansen die de omgevingsfactoren bieden en het bereiken van de strategische doelstellingen van de organisatie.

Portfoliomanagement 2009

Activiteiten 2009

7 december: Projectenportfolio, tussen stuwmeer en motor voor vernieuwing.

 

- Dit keer waren wij te gast bij P2 Managers te Rossum. Een prachtige en inspirerende locatie -
De tweede bijeenkomst in de aanloop naar het PPM jaarcongres op 1 juni 2010 kende twee interessante sprekers en enthousiaste bijdragen vanuit de werkgroepen. Ferrie Aalders nam ons mee in de wondere wereld van projectportfoliomanagement bij Philips Research. Zijn boeiende presentatie gaf goed weer hoe je van (heel veel) ideeën tot een afgewogen realisatiefase kunt komen waarbij de resultaten voor de business op lange en korte termijn gewaarborgd worden. Zorgvuldig continu afstemmen met alle stakeholders blijkt ook hier weer cruciaal te zijn.
Vervolgens zette Maarten de Winter ons weer met beide benen op de grond met zijn verhaal over het belang van inzicht in de taakbelasting van medewerkers bij het managen van een portfolio aan projecten. Aan de hand van een vereenvoudigd model werd heel inzichtelijk gemaakt waardoor het management regelmatig terugvalt in ad hoc besluitvorming en interventies pleegt en hoe het komt dat de medewerkers vaak niet in staat zijn al hun taken op tijd uit te voeren. Gelukkig zijn er ook oplossingen beschikbaar.
Na de pauze volgden presentaties en discussies over de actuele stand van zaken per werkgroep. Daarover doen we hier verder geen andere mededeling dan dat er een breed spectrum aan interessante bijdragen ontstaat voor het jaarcongres. Het belooft een bijzonder congres te worden…

7 september: Hoe volwassen is PPM in Nederland?

 

Deze keer waren we te gast bij Transavia, waar we naar twee inspirerende sprekers konden luisteren. Tjebbe Loonstra, hoofd ICT Ontwikkeling onthulde de portfoliomanagement werkwijze bij Transavia. Jan Bloem, auteur van het boek Profit From Projects, vertelde zijn visie op de financiële besturing van projecten.

Onder het genot van een uitstekend verzorgde broodmaaltijd door onze gastheer Transavia traden de deelnemers met elkaar in discussie over de thema's voor het PPM jaarcongres in 2010. De foto’s geven een impressie van de goede sfeer waarin dat plaatsvond. Naast een goed gevulde maag leverden de inspanningen ook de volgende mooie lijst op met onderzoeksthema's:

  • Cultuurverandering en aanpak van PPM op strategisch, tactisch en opertioneel niveau
  • Volwassenheid van PPM
  • Rollen rond PPM en hun competenties
  • Toegevoegde waarde van PPM
  • Primaire processen van PPM

Voor ieder van deze thema's hebben een aantal deelnemers zich bereid veklaard een eerste verdiepingsstap uit te voeren in de aanloop naar het congres in 2010.

Post Onvoorzien

Een begrotingspost voor werkzaamheden die in rede niet kunnen worden voorzien, maar wel binnen de scope van het project vallen. Deze post wordt kleiner naarmate het project vordert.

PPS - OGC

PPS staat voor Programme and Project Sponsorship, een 'best Practice' voor opdrachtgevers.

Practice standard for project risk management

De aanpak is afkomstig van en wordt beheerd door het Project Management Institute (PMI) en is gebaseerd op de Project Management Body of Knowledge (PMBoK). De Practice Standard for Project Risk Management is een verdere verdieping van de theorie op het gebied van risk management in de PMBoK Guide.

PRINCE2

Prince 2 beschrijft vooral de organisatiestructuur van projecten en geeft daarvoor een wereldwijde standaard.

Procesmanagement

Bij procesmanagement gaat het niet zozeer over producten, maar over het ontwikkelen van ideeën.

Product
  1. Iedere input van een project. Input betreft producten die nodig zijn om de producten, die output zijn, te kunnen leveren.
  2. Iedere output van een project. Dit kan een eindproduct zijn of een tussenproduct dat nodig is om andere producten te kunnen leveren.
Productbeschrijving

Een beschrijving van het doel, de samenstelling, herkomst en kwaliteitseisen van een product.

Programma

Een tijdelijk geheel van samenhangende projecten en (organisatorische) activiteiten (routines en improvistaties) gericht op het bereiken/realiseren van een strategisch doel.

Programmamanagement

Definiëren van en leidinggeven aan een programma.

Programmamanager

De directe verantwoordelijke voor de uitvoering van een programma.

Programmaplan

Het programmaplan is een document, waarin alle informatie met betrekking tot het wie, wat, waarom, waar, hoe en wanneer in het programma wordt geordend en toegankelijk gemaakt.

Project
  1. pro·ject het; o -en vooraf omschreven, gezamenlijk te verrichten werkzaamheden, leidend tot een eindproduct. [http://www.vandale.nl/vandale/opzoeken/woordenboek/?zoekwoordproject (Van Dale)]
  2. Een project is een in tijd en kosten beperkte werkzaamheid die een verzameling vooraf gedefinieerde resultaten oplevert, van gedefinieerde kwaliteit en eisen (ICB3)
  3. Projecten zijn tijdelijke structuren, gebaseerd op een flexibele inzet van mensen en middelen, gericht op het realiseren van een concreet resultaat binnen scherpe afspraken over tijd, geld en kwaliteit (Projectmatig Creëren)
  4. Projecten zijn tijdelijke, resultaatgerichte samenwerkingsverbanden tussen mensen, die gebruik maken van schaarse middelen (PMW)
  5. Een project is een managementomgeving met als doel het opleveren van één of meerdere businessproducten conform een gespecificeerde businesscase (PRINCE2)
  6. Een project is een tijdelijke onderneming om een uniek product, dienst of resultaat op te leveren (PMBoK)
  7. Een project is het ontwikkelen en op de markt introduceren van een nieuwe dienst of product (NPD)
  8. Een project is een unieke set van gecoördineerde activiteiten, met vastgestelde begin- en eindpunten, uitgevoerd door een individu of organisatie, om specifieke doelen te bereiken binnen een vastgestelde tijd, een vastgesteld budget en binnen vastgestelde randvoorwaarden. (ISO 10006)
Project kick-off

De kick-off bijeenkomst is een sessie waarin alle deelnemers aan het project met elkaar concrete afspraken maken over hoe het project georganiseerd gaat worden, en dus feitelijk het plan van aanpak in concept af te maken voor besluitvorming door de opdrachtgever. Moet zowel leiden tot gemeenschappelijk begrip, als tot motivatie voor de opdracht. Ook de regels van het spel worden duidelijk gemaakt (hoe gaan we met elkaar om, etc).

Project Management Ondersteuning (PMO)

PMO staat ProjectManagement Ondersteuning of Project Management Office.

Projectaanpak

Beschrijving van de manier waarop het project in hoofdlijnen zal worden aangepakt, bijvoorbeeld iets bestaands aanpassen of iets geheel nieuw ontwikkelen, eerst een pilot doen of direct het eindproduct ontwikkelen, zelf doen of uitbesteden. Keuze voor projectmanagementmethode (projectmatig werken, prince2, system engineering) kan hierin ook worden aangegeven.

Projectactiviteiten

Aantal samenhangende stappen binnen een project.

Projectadministratie

Formele administratie van het project, waarin alle laatste versies van officiele documenten (minimaal) worden opgeslagen. Hoe de projectadministartie wordt gevoerd en welke versiebeheerafspraken er zijn wordt vastgelegd in de communicatie/informatie paragraaf van het Plan van Aanpak

Projectafrondingsdocument

Document waarin de opgeleverde projectresultaten worden beschreven en op basis waarvan de projectafsluiting kan plaatsvinden. Het projectafrondingdocument is een bijzonder type fasebesluit. Het bevat, ter afronding, natuurlijk ook de wijzigingen die in de loop van het project door de stuurgroep zijn geaccordeerd. Zie ook Projecteindrapport

Projectafsluiting

Het formeel opleveren en overdragen van de projectresultaten aan de opdrachtgever en het afronden van de projectwerkzaamheden, waarna decharge van de projectleider en projectteam plaatsvindt. Dit gebeurt op basis van een afsluitend beslisdocument. Tevens worden eventuele projectadministraties gesloten en gearchiveerd.

Projectaudit

Een projectaudit is een onderzoek door een (meestal externe) groep waarbij wordt vastgesteld in hoeverre het projectproces voldoet aan geldende normen.

Projectcontractering

Projectcontractering is het proces waarlangs een projectcontract tot stand komt. In ieder geval zijn bij de contractering de opdrachtgever en de projectleider betrokken.

Projectevaluatie

Tussentijdse of eindbeoordeling van verschillende aspecten van een project, gericht op kwaliteitsverbetering van het project.

Projectkwaliteitsplan

Deel van het projectplan/Plan van Aanpak, dat op basis van de de belangrijkste kwaliteitseisen, de kwaliteitscontrole en auditprocessen beschrijft, die van toepassing zijn op de projectresultaten (zowel management resultaten als inhoudelijke resultaten)

Projectleider

De projectleider is verantwoordelijk voor het goed organiseren en regisseren van het project. Communiceert/spart met opdrachtgever over de invulling van de opdracht, en is uiteindelijk verantwoordelijk voor het projectsucces. Stuurt het projectteam (dat de resultaten oplevert) operationeel aan inzake de werkzaamheden voor het project.

Projectmanagement

Het organiseren van projecten om ervoor te zorgen dat het afgesproken resultaat wordt opgeleverd.

Projectmatig Creëren

Projectmatig Creëren is een projectaanpak die rond 1992 is ontwikkeld door het adviesbureau KernKonsult. Opvallend aan de methode is de aandacht voor de mens, zijn instelling en motivatie.

Projectmatig werken

Werken in een projectstructuur.
Ook: Gestandaardiseerde werkwijze om een project aan te pakken, zoals beschreven in "Projectmatig Werken" en "Projecten Leiden".

Projectmatige volwassenheid

Met de aanduiding projectmatige volwassenheid wordt gerefereerd naar de mate waarin organisaties in staat zijn tot het effectief en efficiënt produceren van resultaten op basis van afspraken over doorlooptijd, kwaliteit, budget en inhoud.

Projectmedewerker

medewerker die vanuit zijn/haar rol in het projectteam verantwoordelijk is voor het (gezamenlijk) opleveren van de afgesproken projectresultaten, binnen de afgesproken kwaliteitskaders, en binnen de afgesproken grenzen van tijd en geld.

Projectopdracht

De opdracht, waarmee de opdrachtgever de projectleider mandaat geeft om te starten met het organiseren van het project en het schrijven van het projectplan. Bevat in ieder geval beoogd doel en resultaat, het beschikbare budget (let op, dat is dus nog niet de begroting), het beoogde tijdspad en eerste ideeën over aanpak. Hoewel de opdrachtgever formeel verantwoordelijk is voor dit document, zal het vaak worden opgesteld in samenspraak tussen projectleider en opdrachtgever.

 

Zie ook: Plan van Aanpak en Contractering

Projectplan

Document op basis waarvan de Stuurgroep (Project Board) besluit de eerste uitvoeringsfase van het project te starten; bevat onder andere een beschrijving van de Business Case, afbakening, aanpak, projectdoelen, planning en fasering, projectorganisatie, risico-inventarisatie, kwaliteitsplan en communicatieplan.

Projectportfoliomanagement

Het opstellen, plannen en bijsturen van de projectportfolio zodanig, dat de juiste projecten worden geselecteerd en uitgevoerd. 

    Projectresultaat

    Datgene dat een project volgens het projectplan oplevert.

    Projectsucces

    Projectsucces werd in het verleden gedefiniëerd als 'het bereiken van de projectdoelstellingen binnen de overeengekomen beperkingen'. Tengenwoordig denkt men eerder aan 'het afsluiten van het project, zodanig dat de betrokkenen tevreden zijn'. Zie ook Projectsucces- en faalcriteria

    Projectsucces- en Faalcriteria

    Het woord projectsucces wordt in verschillende betekenissen gebruikt.
    Om te beginnen kunnen we een onderscheid maken tussen succesvol management en een succesvolle uitkomst van een project. Bij succesvol management kunnen we nog best tot de conclusie komen, dat we het project beter voortijdig kunnen stoppen, bv. omdat er geen Business Case meer voor bestaat. Tenslotte kunnen we nog kijken naar de omgevingsvariabelen die projectsucces bevorderen.

    Projectteam

    Een team van projectmedewerkers dat de resultaten van het project oplevert, of ervoor verantwoordelijk is dat de resultaten worden opgeleverd door derden. Het team draagt gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de resultaten van het project.

    PSU

    Een PSU, of Project Start Up, is een werkbijeenkomst, een workshop. Deze workshop wordt gehouden vlak vóór de goedkeuring van het projectplan. Het doel van de werkbijeenkomst (duur: 0,5-2 dagen) is afstemmen en gelijkrichten van doel, resultaat en aanpak van het project tussen opdrachtgever, projectmanager en (beoogde) projectteamleden.

    Rekeningschema

    Iedere boekhouding heeft als basis een rekeningschema (ook wel grootboekrekeningen genoemd). Het rekeningschema is een lijst van alle grootboekrekeningen met een indicatie: balans of resultaten.
    In engere zin is het rekeningschema het overzicht van (decimaal genummerde) kostenplaatsen.

    Request for Information

    Een Request for Information is een vraag aan potentiële leveranciers om algemene informatie betreffende het bedrijf. Op grond van de antwoorden kan de vrager besluiten om de betrokken leverancier al dan te betrekken bij een 'Request for Proposal'.
    .

    Request for Proposal

    Een request for proposal (afgekort als RFP) wordt gebruikt in een vroeg stadium van het bestelproces van goederen of diensten.Bij een RFP wordt aan potentiële aanbieders gevraagd, meestal via een aanbestedingsprocedure, om een voorstel in te dienen tot levering.

    Request for Quotation

    Een Request for Quotation (RFQ), verzoek om offerte, is een inkoopdocument dat prijsopgaven vraagt van aanbieders. Soms komt een Request for Quotation in plaats van of juist na een Request for Proposal (RFP).

    Resourcemanagement

    Resourcemanagement omvat alle taken van de projectmanager om te komen tot een verantwoord gebruik van resources. Hoewel in beginsel onder resources alle middelen worden verstaan die in het project gebruikt worden, wordt in het spraakgebruik resourcemanagement meestal beperkt tot het management van de inzet van personen.

    Risicoanalyse

    Risicoanalyse is het in kaart brengen van mogelijke risico's en het eventueel gevolg op het projectresultaat.

    Risicomanagement

    Risicomanagement is het identificeren en kwantificeren van risico's (bijvoorbeeld in een project) en het vaststellen van beheersmaatregelen. Met beheersmaatregelen worden activiteiten bedoeld waarmee de kans van optreden of de gevolgen van risico's worden beïnvloed.

    ROI

    De Return on Investment (ROI) is een ratio waarbij het resultaat (winst/verlies voor belasting en rente) uitgedrukt wordt als percentage van het vermogen dat geïnvesteerd is.

    Run chart

    Een run chart, ook wel run-sequence plot is een grafiek, waarin gegevens uitgezet worden in de tijd. Vaak hebben de gegevens betrekking op een aspect van de resultaten of uitvoering van een productie- of ander bedrijfsproces.

    RUP

    RUP staat voor Rational Unified Process, een methode om ICT projecten uit te voeren. Bij RUP wordt iteratief gewerkt, met korte slagen.
    RUP hoort tot de stam van Agile projectmanagement.

    Scope

    Scope betekent bereik of omvang. Als we het hebben over de scope van een project, dan bedoelen we dus iets als 'alles wat geleverd moet worden'.
    Scope wordt op verschillende manieren gedefiniëerd:

    1. Projectscope: Het werk dat verricht moet worden om een product, dienst of resultaat met gespecificeerde eigenschappen en functies te realiseren.
    2. Productscope: De eigenschappen en functies die een product, dienst of resultaat definiëren.

    Beide definities komen uit de PMBoK.

    Scopecreep

    Scopecreep is het fenomeen waarbij de scope langzaam en bijna ongemerkt wordt uitgebreid zonder dat een nieuwe scope expliciet is vastgesteld. Hierdoor worden geld en tijd besteed aan activiteiten en producten die niet zijn begroot cq gepland en de overrun is een feit. Scopecreep is een serieus risico voor ieder project.

    SCRUM

    Kenmerkend voor SCRUM zijn de korte sprints, waarmee telkens een nieuwe iteratie software wordt opgeleverd.
    SCRUM is een loot van de Agile-stam.

    Shortlist

    Een shortlist is een lijst van aanbieders die na de eerste selectie uit een longlist zijn overgebleven en verder mogen meebieden.

    Slip Chart Methode

    De Slip Chart methode is een methode om de voortgang van een project te bepalen. De Slip Chart-methode gaat uit van de bestede uren of het bestede budget, maar de kern van de methode is dat periodiek de toekomst voorspeld moet worden - de Estimates To Complete.

    SOA projectmanagement

    SOA staat  Service Oriented Architecture. Hergebruik staat hierbij centraal en is een belangrijke succesfactor voor een SOA project.

    Sociale en politieke sensitiviteit

    Onder sociale en politieke sensitiviteit wordt verstaan het vermogen van de projectleider om zich te verdiepen en de personen en sociale relaties in zijn organisatie en daarmee bij het managen van het project rekening te houden.

    Stand up meeting

    Een vergadering waarbij alle deelnemer blijven staan om een actieve houding te kunnen handhaven

    Stapsgewijs verfijnen

    Een veelgebruikte techniek om de onzekerheid van een risico te verminderen, is het principe van stapsgewijs verfijnen (successive principle), de vermindering van de onzekerheid van een schatting als het item van de schatting in zijn samenstellende delen wordt ontleed. De som van de varianties van de schattingen over de subitems is minder dan de variantie van het totale item.

    Stuurgroep

    De stuurgroep is, in het bijzonder bij PRINCE2, het uiteindelijk verantwoordelijke lichaam voor het project.

    Sunk Cost

    Al geïnvesteerd vermogen, dat hoe dan ook weg is, of het project nu doorgang vindt of niet (telt niet mee bij de go/no go beslissing).

    SWOT

    SWOT is een analysemethode, waarbij wordt gekeken naar de (on)mogelijkheden voor de organisatie om een bepaalde ontwikkeling in te zetten.
    Daarbij wordt gekeken naar de organisatie zelf (intern):

    • Strength: wat zijn de sterke punten van de organisatie met betrekking tot de bedoelde ontwikkeling
    • Weakness: wat zijn de zwakke punten van de organisatie met betrekking tot de bedoelde ontwikkeling

    Daarnaast wordt gekeken naar de omgeving van de organisatie (extern):

    • Opportunity: welke kansen biedt de omgeving en
    • Thread: op welke wijze bedreigt de omgeving de bedoelde ontwikkeling.
    Systems Engineering

    Systems Engineering is de basismethode voor projectmatiug werken, zoals ontwikkeld in de USA tijdens de Tweede Wereldoorlog. Alle andere methoden zijn daaraan schatplichtig.

    TGKIO

    TGKIO is een acroniem van beheersaspecten die onderscheiden worden in de projectmanagementmethode PMW (ProjectMatig Werken).

    Theory of Constraints

    Theory of Contraint is een methode voor de organisatie van (produktie)processen, ontwikkeld door Eliyahu Goldratt  en beschreven deze in 1984 in het boek The Goal . De invalshoek is logistiek of productiemanagement, het doel (The Goal) is (optimalisatie van) winstgevendheid. De basis is, dat gezocht wordt naar de beperkende factor (de bottleneck of contraint) in het totale proces. De constraint bepaalt de output van het proces.

    Tijdbeheersing

    Tijdbeheersing is de verzameling van activiteiten waarmee de projectleider ervoor zorgt, dat aan de gestelde eisen rond het tijdig afronden van activiteiten wordt voldaan

    Transformeren

    In een sociaal-maatschappelijke en organisatiecontext plaatsen van uitkomsten en ervaringen, transformeren van analyses en inzichten tot een gezamenlijke beweging. (geplande, lopende of afgeronde projecten in relatie tot een bredere omgeving daarvan).

    Verantwoordelijkhedenmatrix

    De verantwoordelijkhedenmatrix (of responsibilitychart) is een manier om taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden overzichtelijk weer te geven.

    Visgraat diagram

    Het visgraatdiagram (ook wel "Ishikawa diagram" genaamd) is een methode om problemen te analyseren door het systeem, waarin het probleem ontstaat, op te breken in deelsystemen.

    Voortgangsrapportage

    De voortgangsrapportage is een periodieke rapportage van de projectmanager naar de opdrachtgever. De rapportage beschrijft de status en de voortgang van het project.

    WBS

    WBS is Work Breakdown Structure. het woord Work hierin betekent Het te verrichten werk, de deliverables dus. WBS geeft aan wat er geleverd moet worden, top-down in stukjes gebroken. Specifiek aan de WBS is, dat aangegeven wordt wie waarvoor verantwoordelijk is.

    Werkpakket

    Een werkpakket (Work Package) is een deel van het projectresultaat dat toegewezen wordt aan een team of persoon.